Tek cümleyle: Her söylentinin peşine düşüp düzeltmeye çalışmak genelde onu daha çok yayar, bunun yerine istikrarla aç bırak.
Diğer adları / ilgili terimler: Karalama kampanyasına yanıt, söylenti yönetimi, “dedikodu makinesini besleme”
Nedir
Bir söylentinin peşine düşmek, onu canlı tutmanın ta kendisidir.
Kariyer ve iş yeri çatışmaları üzerine rehberlik, bir söylentiyi ya da karalama kampanyasını doğrudan ve tekrar tekrar çürütmenin, duyabilecek herkesle yüzleşmenin, art arda yanıt yayınlamanın genelde geri teptiğini tutarlı biçimde vurguluyor. Bu, anlatıyı dolaşımda tutar ve seni meşgul ya da savunmacı gösterir, ki bu tam olarak bir manipülatörün işine yarayan çerçevedir. Bunun yerine tam tersi bir yaklaşım seçiyorsun: dedikodu sana doğrudan getirildiğinde kısa, nötr bir tepkisizlik, kendi korunman için sessiz belgeleme, görünür biçimde istikrarlı bir performans ve enerjini bütün dedikodu ağını ikna etmeye çalışmak yerine sana zaten güvenen az sayıdaki ilişkiye harcamak.
Bunun kullandığı kaldıraç şu: söylentilerin hayatta kalmak için aktarılmaya ihtiyacı var, ve senin yaptığın her düzeltme de kendi başına bir yeniden aktarımdır. Her yeniden açıkladığında, yeniden inkâr ettiğinde ya da yeniden tartıştığında, söylentiye bir hava daha veriyorsun, bu sefer izleyen kim varsa onun için destekleyici kanıt olarak görünür duygun da eklenmiş halde. Bu yakıtı bilerek esirgemek, onu aç bırakan şeydir.
Neye benziyor: söylenti, kayıt, çeyrek
Söylenti: Bir meslektaşının insanlara senin “yakında işten çıkarılacağını” söylediğini öğreniyorsun. Duymuş olabilecek herkesle gidip kaydı düzeltme dürtüsü hissediyorsun. Yapmıyorsun. Bunu sana getiren kişiye tek cümleni, düz bir yüzle söylüyor ve konuyu değiştiriyorsun.
Kayıt: O akşam, tek bir olgusal kayıt yazıyorsun, bir kere. Sosyal bir yeniden tartışma turu değil, sadece ne olduğu ve bunu kimin söylediği.
Çeyrek: Olayı bir kere, kısaca, gerçekten güvendiğin tek üst kademe müttefiğe anlatıyorsun. Sonra takviminin görünür, teslim edilmiş işle dolmasına izin veriyorsun. Aralık ayına gelindiğinde söylenti aç kalmış oluyor, buna katlandığın için değil, hareket etmesi için ihtiyaç duyduğu her kanalı kestiğin için.
Bunu uygulamaya dökmek
- Önceden kararlaştırdığın cümleyi, düz bir yüzle kullan: “Bu konuda hiçbir fikrim yok,” de, sonra konuyu değiştir. Bedenin irkilmek ya da bunun nereden geldiğini sorgulamak isteyecek; her iki dürtü de söylentinin tetiklemek üzere tasarlandığı yüktür, onları fark et ve geçmelerine izin ver. Eğer bir ulak aracılığıyla geldiyse Pers Ulağı Sendromu’na bak; devşirilmiş bir vekil aracılığıyla geldiyse Uçan Maymunlar’a; teslimatın kendisi bir kışkırtma gibi hissettirdiyse Yem Atma’ya.
- O akşam, tek bir olgusal kayıt girişi, bir kere, bkz. Olayı Anında Belgele, duymuş olabilecek herkesle sosyal bir yeniden tartışma turu değil.
- Güveni gerçekten önemli olan üç kişiyi adlandır, ve düzeltme çabanı bütün dedikodu ağına değil, oraya, özel ve olgusal biçimde harca; bu ilişkilerin önceden nasıl kurulduğu için bkz. Üst Kademede Müttefikler Edin.
- Görünür, sıradan, mükemmel çıktının kalıcı cevap olmasına izin ver. Bu kaydın nasıl inşa edildiği için bkz. Kaydı Kendin Oluştur / İşini İnkâr Edilemez Kıl.
- Tırmanma tetikleyicisine dikkat et. İftira, korunan bir sınıfı hedef almak ya da resmi bir kararı etkilemek, sessizce içine atmak yerine elinde kaydınla İK’ya ya da hukuka gitmeli; dedikodunun ne zaman örgütlü bir kampanyaya dönüştüğünü tanımak için bkz. Karalama Kampanyası ve Koalisyon Kurma / Mobbing, fısıltının senin hakkında aslında ne yerleştirmeye çalıştığı için bkz. Karakter Çapalama ve Etiketleme.
Hazırlıksız gidilirse neler ters gider: her düzeltmenin, izleyen kim varsa onun için kanıt olarak şimdi eklenmiş görünür duygunla söylentiyi yeniden ilettiği cevap turu; kanıt olmadan şüphelenilen kaynakla yüzleşmek, ki bu doğrudan makul inkâr edilebilirlike çarpar, o kalkanı sen söylentinin varlığını fark etmeden önce kurmuşlardır; ve gerçekten önemli olan az sayıdaki müttefike karşı da tam bir sessizlik, odayla ölçülülüğü herkesle ölçülülükle karıştırmak.
Bu neden işe yarıyor
Söylenti psikolojisi araştırmaları, özellikle Nicholas DiFonzo ve Prashant Bordia’nın 2007 tarihli Rumor Psychology: Social and Organizational Approaches (American Psychological Association) kitabı, söylentinin belirsizlik ve kaygıyla beslendiğini, sürekli aktarım değeri olmadan öldüğünü buluyor, yeni anlatım yok, yeni hayat yok. Peşine düşmenin neden geri teptiğine dair daha keskin bir sebep var: bir iddiayı inkâr etmek için tekrarlamak, o iddianın sonraki aşinalığını artırabilir, ve aşinalık yanlışlıkla doğruluk olarak okunur. Skurnik, Yoon, Park ve Schwarz’ın Journal of Consumer Research’te yayımlanan 2005 çalışması, insanları bir iddianın yanlış olduğu konusunda uyarmanın, bir gecikmenin ardından bazen o iddiayı doğru diye yanlış hatırlamalarına yol açtığını buldu, tam olarak tekrarlanan inkârın “yanlış” etiketi solurken bile iddianın kendisini daha tanıdık kıldığı için. Buradaki klasik referans, söylentinin hem belirsizliğe hem de sürekli dolaşıma bağımlılığını ilk ortaya koyan Allport ve Postman’ın 1947 tarihli The Psychology of Rumor kitabıdır.
Dikkat: “Bununla boğuşma” demek “asla ele alma” demek değil. Söylenti iftira niteliğindeyse, korunan bir sınıfa yönelik ayrımcılıkla bağlantılıysa ya da terfi ya da işten çıkarma gibi resmi kararları etkiliyorsa, sessizce içine atmak yerine belgeni elinde tutarak İK ya da hukuk kanallarından gündeme getirilmesi gerekir.
Çapraz bağlantılar: Karalama Kampanyası ve Koalisyon Kurma / Mobbing, bu stratejinin ötesine geçtiğinde tırmandığı örgütlü biçim; Uçan Maymunlar ve Pers Ulağı Sendromu, fısıltıyı sana getiren ulaklar; Etiketleme ve Karakter Çapalama, fısıltının yerleştirmeye çalıştığı şey; Makul İnkâr Edilebilirlik, şüphelenilen bir kaynakla yüzleşmenin genelde neden başarısız olduğu; Üst Kademede Müttefikler Edin ve Kaydı Kendin Oluştur, biriken enerjinin gittiği yer; Sarı Kaya Yöntemi, senin hakkında şeyler duymuş bir odada sıcak kalmanın ton kaydı.
Kaynaklar:
- DiFonzo, N., & Bordia, P. (2007). Rumor Psychology: Social and Organizational Approaches. American Psychological Association, söylenti dinamikleri, belirsizlik, kaygı ve aktarım üzerine hakemli bir sentez.
- Skurnik, I., Yoon, C., Park, D., & Schwarz, N. (2005). “How Warnings about False Claims Become Recommendations.” Journal of Consumer Research, 31(4), 713-724, tekrarlanan inkârın bir yanlış iddianın sonradan doğru algılanmasını neden artırabileceğine dair aşinalık-geri tepme çalışması.
- 9 Ways To Deal With Gossip in the Workplace, Indeed, pratik tepkisizlik cümleleri ve ne zaman yükseltmen gerektiğine dair rehberlik.
Etiket notu: Söylenti psikolojisi ve aşinalık-geri tepme araştırmaları gerçekten hakemli ve iyi kurulmuş, ama söylenti dinamiklerini genel olarak tarif ediyor. Her iki araştırma grubu da bu belirli yanıt stratejisini, yani tepkisizlik artı sessiz belgeleme artı görünür çıktıyı, kontrollü bir müdahale olarak test etmedi.