Prosedürel Yönlendirme / Yüzeysel Kabullenme

Tek cümleyle: “Geri bildirim için teşekkürler, listede tutalım” diyerek, düzen görüntüsü altında canlı tartışmayı bitirmek.

Diğer adları / ilgili terimler: Silahlandırılmış “beklemeye alma” (parking-lotting), performatif kabullenme, prosedürel kapatma, “not edildi” savuşturması.

Nedir

“Not edildi,” ve bir daha asla anılmıyor.

Toplantının konudan sapmaması için yan konuların görünür bir listeye alındığı meşru bir kolaylaştırma tekniği olan “beklemeye alma”, burada prosedürel açıdan adilmiş gibi görünürken asıl tartışmayı bitirmenin bir yolu olarak yeniden kullanılıyor. Endişeye teşekkür ediliyor, kaydediliyor, görünür şekilde “not ediliyor,” ki bu iyi bir süreç gibi görünüyor. Ama kabullenme, cevabın tamamı: geri dönüleceğine dair bir taahhüt yok, bir sahibi yok, bir tarihi yok.

Örgüt kuramcısı Nils Brunsson’ın The Organization of Hypocrisy (1989) kitabı, kurumların konuşmayı, kararları ve eylemi rutin olarak nasıl birbirinden ayırdığını tarif ediyor; konuşmanın kendisinin görünür çıktı olarak hizmet etmesine izin veriliyor, kararların ya da eylemin ardından gelme zorunluluğu olmadan duyulma talebini karşılıyor. Kişilerarası versiyon daha küçük ve daha ani bir şey üzerinden işliyor: minnettarlık bir konuşma kapanışı olarak işlev görüyor. Teşekkür edilmeye itiraz etmek o anda kaba kaçıyor, bu yüzden yönlendirme itirazsız tamamlanıyor, kimse buna katıldığı için değil, “teşekkür edilmek istediğim şey değildi” demenin kibar bir yolu olmadığı için.

İş yerinde nasıl görünür

Bir ekip üyesi, bir projede kredi paylaşımıyla ilgili gerçek bir endişe dile getiriyor. Kolaylaştırıcı sıcak bir şekilde şöyle diyor: “Bunu gündeme getirdiğin için çok seviyorum, gündemde kalabilmemiz için bunu bekleme listesine alalım.” Bekleme listesi şu anda kırk bir madde içeriyor. İki yıllık geçmişinde hiçbiri yeniden açılmadı.

Yüzleşildiğinde aslında nasıl gelişir

1. Yüzleşme, canlı ve tanıklı. Bir endişe, odadaki izleyicinin endişenin asıl kaldıraç noktası olduğu toplantının kendisinde gündeme getirilir.
2. Zarif yakalama. “Bunu gündeme getirdiğin için çok teşekkürler, listeye ekleyelim ve devam edelim” itirazsız tamamlanır, çünkü teşekkür edilmeye itiraz etmek kaba kaçar. Brunsson’ın ayrıştırması burada tam da yapıldığı için yapılmış olanı yapıyor: konuşma (teşekkür edilmek, kaydedilmek) talebi karşılıyor, ve ardından kararlara ya da eyleme dair hiçbir şey gelmiyor.
3. Takip tuzağı. Geri dönüş daha sonra, bire bir, endişeye ağırlığını veren oda olmadan gerçekleşir. “Listede,” ya da sessizlik, bir e-tablo kılığına girmiş Duvar Örme. Israrla sormak, yüzleşen kişiyi “listeyi durmadan gündeme getiren kişiye” dönüştürür, Etiketlemenin tarif ettiği kalıcı yafta.
4. Sonuç. Madde takip aracında sessizce ölür. Takip aracının kendisi iyi bir sürecin kanıtı haline gelir, “endişeler duyuldu ve kaydedildi”, Kaydı Kurgulamanın işlediği aynı mantık: bir belge, üretmesi gereken şeyin yerine geçiyor.

Neden yapıyorlar

Görünür, prosedürel kabullenme, endişenin “duyulmuş” olması beklentisini karşılıyor. Aynı zamanda endişenin, onu harekete geçirilebilir kılacak kaynaklı, planlı bir ilgiyi asla almamasını sağlıyor, tam olarak Brunsson’ın belgelediği konuşma-karar-eylem ayrışması, burada tüm bir kurum yerine tek bir madde için uygulanmış.

Kendini nasıl korursun

Teşekkür edilmek, cevap almakla aynı şey değil.

• Eksik olan hesap verebilirlik unsurlarını orada iste: “Bu maddenin sahibi kim, ve ne zaman tekrar ele alacağız?”
• Bir takip listesi öne sürülüyorsa, görmeyi ve maddenin sadece sözlü olarak sallanmadığını, gerçekten kaydedildiğini teyit etmeyi iste.
• Belirli bir aralıktan sonra yazılı olarak takip et: “[Tarih]’teki maddeye dönüyorum, bu şu an nerede duruyor?”, bu, 3. aşamanın takip tuzağının sessizce kapanmasını engelleyen şey.
• Geri bildirim için teşekkür edilmenin, geri bildirimin ele alınmasıyla aynı şey olmadığını fark et, kibarlığın çözüm gibi okunmasına izin verme.

Çapraz bağlantılar: Duvar Örme (toplantı bittiğinde takip listesinin dönüştüğü şey); Erken Kapanış İlanı ve Sorumluluğu “Yönetime”/Üst Makama Havale Etme (kardeş oyalamalar, ilan yoluyla ve yükseltme yoluyla); Etiketleme (3. aşamanın kurduğu “bunu durmadan gündeme getiriyor” yaftası); Kaydı Kurgulamak (listenin endişelerin duyulduğunun kanıtı olarak ikinci hayatı).

Kaynaklar:

• Nils Brunsson, The Organization of Hypocrisy: Talk, Decisions and Actions in Organizations (John Wiley & Sons, 1989), Internet Archive listing, örgüt teorisinin, konuşmanın, kararların ve eylemin kurumlarda nasıl birbirinden ayrıldığına dair ele alışı.
• SessionLab, Parking Lot (facilitation method), tekniğin meşru kullanımı, bir endişeyi kalıcı olarak rafa kaldırmak için kötüye kullanılmasını fark etmek için yararlı bir temel.
• CHS Alliance, Ten Psychological Tactics for Avoiding Accountability, takip olmadan performatif kabullenmeyi hesap vermekten kaçınma kalıbı olarak ele alan kaynak.

Etiket notu: Betimleyici, özgün bir isimlendirme. Meşru kolaylaştırma tekniğine (“beklemeye alma”) dayanıyor, ki bu bir kaçınma taktiği olarak yeniden kullanılmış, ve Brunsson’ın yerleşik konuşma/karar/eylem ayrışması kavramına dayanıyor, burada dürüstçe tek bir kurum yerine tek bir konuşma ölçeğine uygulanmış.