İş Yerinde Kabalık

Tek cümleyle: Niyeti belirsiz, düşük yoğunluklu kabalık; tek başına o kadar küçük ki her seferinde omuz silkip geçebilirsin, ama tekrarlandığı ve daha kötü bir çatışmaya dönüşebildiği için yıpratıcı.

Diğer adları / ilgili terimler: Kabalık sarmalı, düşük yoğunluklu sapkın iş yeri davranışı, kişilerarası saygısızlık, nezaket normunun aşınması.

Nedir

Küçük küçük birikip büyüyen kırıcılıklar.

İş yerinde kabalık, örgütsel davranış araştırmasından gelen resmi bir kavramdır; Lilia Cortina, Christine Pearson ve Lynne Andersson tarafından, zarar verme niyeti belirsiz, düşük yoğunluklu, karşılıklı saygı normlarını ihlal eden sapkın davranış olarak tanımlanmıştır. Andersson ve Pearson’ın Academy of Management Review’de yayımlanan temel 1999 makalesi “Tit for Tat? The Spiraling Effect of Incivility in the Workplace”, açık saldırganlığın aksine kabalığın o an inkâr edilebilir olduğunu savunuyor. Kabalığı yapan kişi bunun kasıtsız olduğunu ya da senin aşırı tepki verdiğini her zaman iddia edebilir, ve bu tam olarak onun kontrolsüzce tekrarlanmasına ve büyümesine izin veren şeydir. Christine Porath’ın daha sonraki araştırması, Pearson ile birlikte 2013’te Harvard Business Review’de yayımladığı “The Price of Incivility” yazısında özetlendiği üzere, çalışanların yüzde 98’inin iş yerinde kaba muameleye maruz kaldığını bildirdiğini ve bildirilen haftalık kabalığın 1998 ile 2011 arasında kabaca ikiye katlandığını buldu. Asıl tehlike tek bir olay değil. Kronik damlama ve kabalığın sarmal haline gelme eğilimi: küçük bir kırıcılık küçük bir misillemeye yol açar, o da daha büyük bir tanesine.

İnkâr edilebilirlik mekanizmanın tamamıdır, ve bu, aynı zamanda bu maddenin bu rehberin en keskin değil en düşük yoğunluklu maddesi olmasının nedenidir. Her tek örnek gerçekten belirsizdir, sözünün kesildiği bir cümle, eksik bir cc, iç çekilerek verilmiş bir cevap stres, kaza ya da hiçbir şey olabilir, ve bu belirsizlik tam olarak her birini tek başına gündeme getirilemeyecek kadar küçük yapan şeydir. Andersson ve Pearson’ın sarmal bulgusu burada büyümenin ötesinde ikinci bir nedenden dolayı önemli: belirli bir kişiye yönelik kronik, cevapsız kalan kabalık, o kişi hakkında bir şey öğrenmenin de düşük maliyetli bir yoludur, geri itip itmediğini, belgeleyip belgelemediğini ya da sadece içine mi çektiğini. Bu, sitenin kendi bağlantısal okuması, ayrı bir araştırma bulgusu değil, ama bu belirsiz, kolayca omuz silkilebilir kalıbın çok daha keskin taktiklerle dolu bir rehberin önünde yer almasının nedeni budur: genellikle bir hedefin neye tahammül edeceğinin ilk, en az inkâr edilebilir hissettiren testidir.

İş yerinde nasıl görünür

Öncesi: Yeni bir yönetici ekibi devralıyor. İlk birkaç hafta küçük sürtünmeler getiriyor, kaçırılan bir cc, kısa bir cevap, hedef dahil herkesin yeni bir çalışma ilişkisinin normal ayarlanma gürültüsü diye kaydettiği şeyler.

Olay: Tek bir dramatik an yok. Hedefin neredeyse kazara saymaya başladığı bir hafta var: standup’larda üç kez sözü kesiliyor, dahil edilmesi gereken konularda iki kez cc’lenmiyor, basit bir soruya bir kez iç çekilerek, kesik bir cevap veriliyor. Geriye bakınca, yönetici geldiğinden beri bunlardan en az birinin olmadığı bir hafta gerçekte hiç olmadığını fark ediyor.

Sonraki ay: Hedef özel bir kayıt tutuyor. Ayın sonunda ondört tarihli girişi var. Birlikte okunduğunda, kalıbın dağınık olaylar olarak sahip olmadığı bir şekli var, ve hedef başka bir şey daha fark ediyor: direktör bir toplantıya katıldığında bunların hiçbiri hiç olmamış.

Aslında nasıl gelişir

1. Belirsiz kırıcılık. Sözü kesilmek, cc’lenmemek, bir iç çekişle cevaplanmak, her biri, hafif olduğu için değil inkâr edilebilirlik küçük kalmasını gerektirdiği için, tasarım gereği her makul bildirim eşiğinin altında kalır.
2. Atıf ikilemi. Hedef, yalnız ve o anda, bunun kabalık mı, stres mi yoksa kendisine yönelik bir şey mi olduğuna karar vermek zorunda, ve itiraz etmek fazla okuduğunun söylenmesi riskini taşır (buradan itibaren “abartıyorsun”un ne yaptığı için bkz. Etiketleme ve Gaslighting). Sessizce içine çekmek ise izleyen herkese normun artık böyle işlediğini öğretir.
3. Normalleşme ya da sarmal. Buradan itibaren Andersson ve Pearson’ın tarif ettiği iki yoldan biri işler: küçük bir misillemenin daha büyüğünü davet ettiği ve çatışmanın tırmandığı bir kısasa kısas sarmalı, ya da hedefin ve etraftaki herkesin basitçe etrafından dolaşmayı öğrendiği bir çevresel saygısızlığa yerleşme.
4. Kapı aralayan kazanç. Bir kişiye yönelik sürekli, cevapsız kalan kabalık, kimse öyle tarif etmese de bir keşif işlevi görür. Bu hedefin saygısızlığı sessizce içine çektiğini kurar, ve bu tam olarak daha keskin taktiklerin başladığı türden kalibrasyon verisidir, Örtük İğnelemeler / “Dog Whistling”, İş Yerinde Dışlanma / Sosyal Dışlama ve Karanlık Üçlü’nün kendi açılış aşamasında tarif edilen aynı birinci-aşama okuması. Bu dördüncü aşama, sitenin kavramın nereye vardığına dair kendi editöryal sentezidir, ayrı bir araştırma bulgusu değil, ve tam da bu yüzden açıkça adlandırılmaya değer.

Aşama 1 örnek başına neredeyse hiçbir şeye mal olmaz, bu tasarımın kendisidir. Aşama 2 hedefe kendi muhakemesi üzerinde küçük, tekrarlayan bir vergiye mal olur. Aşama 3 ya tırmanan bir çatışmaya ya da kimsenin kabul etmediği bir norma mal olur. Aşama 4, hiçbir şeyin onu durdurmadığı bir kültürde kalibrasyon verisinin sonraki kullanımına ne mal olursa ona mal olur.

Neden yapıyorlar

Çoğu zaman bu hesaplı bir taktik bile değildir. Taşan bir stres, bilinçsiz bir statü gösterisi ya da hiç kimsenin küçük saygısızlığa karşı çıkmadığı bir iş yeri kültürüdür, bu yüzden tekrarlanıp durur; bu tepeden model alındığında ve bütün bir ekibe yayıldığında neye benzediği için bkz. Korku Kültürü. Herhangi bir tek örnek kasıtlı olsun ya da olmasın, kalıp yine de belirli bir hedefin neye tahammül edeceğine karar veren herkes için bir sinyal işlevi görür.

Kendini nasıl korursun

Tek bir olayı savuşturmak kolay, kayıt altına alınmış bir kalıbı değil.

• Kalıbı kendine yazılı olarak adlandır, tarihli özel bir günlük tut, çünkü tek bir örneği görmezden gelmek kolaydır ama bir kalıbı değil; bkz. Olayı Anında Belgele.
• Büyümesine fırsat kalmadan erkenden ve somut şekilde ele al (“günlük toplantıda sözümü kestiğinde konuyu kaybediyorum” gibi).
• Kendi misilleme dürtüne dikkat et, çünkü kabalık sarmalları iki tarafın da kısasa kısas tırmandırmasıyla işler.
• İK’ya ya da bir yöneticiye taşımak gerekirse tek bir anekdot değil, belgelenmiş kalıbı getir.

Çapraz bağlantılar: Örtük İğnelemeler / “Dog Whistling”, aynı düşük-inkâr-edilebilirlik içgüdüsünün hedefli, kodlanmış saldırganlığa dönüşmüş hâli; Duvar Örme, aynı belirsizliğin kendi türü olarak yanıtsızlık; İş Yerinde Dışlanma / Sosyal Dışlama, bu kaymanın ulaşabileceği dışlanma sonu; Korku Kültürü, liderlik tarafından modellenen kabalığın bir ekip boyunca nereye dönüştüğü; Herkesin Önünde Küçük Düşürme (Toplantılarda), aynı yelpazenin açık ucu; Etiketleme, itiraz eden herkesi bekleyen “aşırı hassas” cevabı; Olayı Anında Belgele, inkâr edilebilir örnekleri okunabilir bir davaya dönüştüren kalıp kaydı.

Kaynaklar:

• Andersson, L. M., & Pearson, C. M. (1999), “Tit for Tat? The Spiraling Effect of Incivility in the Workplace,” Academy of Management Review, via Arizona State University research portal, kabalık sarmalı kavramını ortaya atan orijinal makale.
• Porath, C., & Pearson, C. (2013), “The Price of Incivility,” Harvard Business Review, iş yerindeki kabalığın yaygınlığına ve büyümesine dair anket verisi.

Etiket notu: Örgütsel davranış araştırmasında yerleşik bir akademik yapı, bu sitenin uydurduğu bir terim değil. Rehberde bu spektrumun temel, düşük yoğunluklu giriş noktası olarak yer alıyor: rehberdeki daha keskin taktiklerin çoğu daha kasıtlı kalıpları tarif ederken, kabalık maddesi ya küçük kalabilen ya da onlara dönüşebilen belirsiz, kronik temel çizgiyi tarif ediyor.